Psychologie

“Ik merk dat mijn emotionele ontwikkeling verder is dan die van mijn ouders. Hoe ga ik hiermee om?” Dat vraagt Marjorie aan Brainwash. Psychiater Dirk de Wachter, theatermakers Lev Avitan en Nabil Tkhidousset en schrijver Haroon Ali delen hun inzichten.

Wat begon als een positief mantra – jezelf zien als de hoofdpersoon van je eigen leven – is met 'main characters' uitgegroeid tot een trend die steeds meer draait om zelfobsessie. Want als alles om jou draait, wat betekent dat dan voor de mensen om je heen, die slechts een bijrol spelen? Calvin van Laaren gaat in gesprek met filosoof Simon Gusman en schrijver en journalist Eva Hofman over 'main character syndrome' versus 'energy', 'doing it for the plot' en Sex and the City.

Op social media tiert het welig van de video’s over mentale gezondheid en psychische stoornissen. Steeds meer jongeren delen online filmpjes met elkaar over de symptomen van bijvoorbeeld ADHD of autisme en hebben de behoefte om zich te laten labelen. Schrijver en journalist Milou Deelen had die behoefte ook. Maar nadat ze gelabeld werd vroeg ze zich af: worden we eigenlijk wel gelukkig van labels?

Psycholoog Raz van Houts gunt iedereen therapie, maar dat betekent niet dat iedereen ook in therapie moet gaan. Wie heeft er baat bij therapie en wat maakt iemand tot een goede psycholoog?

Is er een mentale-gezondheidscrisis onder jongeren? Nee, denkt orthopedagoog Levi van Dam. Jonge mensen kunnen het vooral beter aangeven als het even niet lekker met ze gaat. Ze hoeven niet massaal in therapie, maar kunnen ook zelf aan de slag om hun mentale gezondheid te versterken.

Vooroordelen: iedereen heeft ze. We kunnen mensen onrechtvaardig behandelen zonder het te willen en zelfs zonder het op te merken, schrijft filosoof Lieke Asma in haar boek 'Blinde vlekken'. Haar oproep: keer de blik naar buiten en niet naar binnen.

Vooral jonge mensen vallen bij bosjes om door stress en burn-out. Ook Brankele Frank kwam thuis te zitten van haar drukke baan als strategieconsultant. “Je batterijtje is op,” vertelde de arts haar. Daar kon ze weinig mee. Wat gebeurt er precies in je lichaam bij een burn-out, vroeg neurobioloog Frank zich af.

Rouwen om iemand die je niet kent? Dat komt door de parasociale relaties die we opbouwen met mediakarakters, legt emotie- en mediaonderzoeker Monique Timmers uit.

We zijn massaal verslaafd aan social media, volgens psycholoog Thijs Launspach. Geen toeval, want platforms als Facebook, Instagram en TikTok zijn ontworpen om je aandacht zo lang mogelijk vast te houden. Social media zijn slecht voor onze mentale gezondheid, ze maken ons bozer, jaloerser en gefrustreerder, volgens Launspach. In zijn boek Asociale media zoekt hij uit hoe onze verslaving aan social media precies werkt en hoe we ervan af kunnen komen.

Wat is het ideale aantal vrienden en wat is een écht goede vriend? En kun je een vriendschap uitmaken? Journalist Raounak Khaddari zocht het uit in haar boek Even goede vrienden. We mogen best wat explicieter zijn over wat we van een vriendschap verwachten, vindt ze

In je dromen maak je de gekste dingen mee. Maar wat heeft het te betekenen? Volgens filosoof en psycholoog Arthur Eaton is het de moeite waard om je in je eigen dromen te verdiepen, ook als je ze niet meteen begrijpt. De psychoanalyse helpt bij droomduiding.

Dichter en componist Micha Hamel werd opgenomen in een psychiatrische kliniek en schreef daar een dichtbundel over 'is daar iemand'. Hij was hij vooral opgelucht. Eindelijk mocht hij even bijkomen, kon de wervelwind in zijn hoofd gaan liggen. De mensen waren er vriendelijk en het eten lekker. Tegelijkertijd vroeg hij zich af wat er van hem over was.

Ongeveer de helft van de Nederlanders geeft aan wel eens last te hebben van slaapproblemen. Ongeveer 1 op de 10 voldoet aan de criteria voor slapeloosheid. Een groeiend probleem, zegt psychiater en somnoloog Alexander van Daele.

Lichamelijke en psychiatrische klachten worden in de geneeskunde vaak los van elkaar behandeld en er is weinig oog voor de invloed van leefstijl op het mentale welzijn van patiënten. Hoog tijd dat daar verandering in komt, vindt psychiater Wiepke Cahn. Want lichaam en geest zijn onlosmakelijk verbonden.

Plastic soep, opwarming en verzuring van zeewater: het gaat niet goed met onze oceanen, weet ook hoogleraar politieke theorie Chris Armstrong. Tijd voor een Blue New Deal.

Taal is niet neutraal, weet de Turks-Duitse schrijver en activist Kübra Gümüşay. Ze groeide op met het Turks, Arabisch, Duits en later Engels. Geen enkele taal, zegt ze, kan de wereld in al zijn schoonheid en veelomvattendheid beschrijven. Sterker nog: taal is politiek en deelt mensen in categorieën in. Categorieën die geen recht doen aan wie we zijn. In Brainwash Bits laat ze zien wat de macht van taal is, en gaat ze op zoek naar een taal die niet uitsluit en mensen in al hun verscheidenheid laat bestaan.

TikTok blokkeerd het account van Maya-Nora Saaid, TikTok-journalist bij Middle East Eye. Inmiddels is ze weer online, maar het blijft onduidelijk waarom ze precies geband werd nadat ze een video plaatste waarin ze Siri om de tijd in Israël en Palestina vroeg. Volgens schrijver en activist Jillian York gebeurt het vaker dat content verwijderd wordt en zijn vooral kwetsbare en gemarginaliseerde groepen het slachtoffer. In Brainwash Bits laat ze zien hoe de censuur van social media werkt en wat de gevolgen kunnen zijn voor de democratie.

Je weet zeker dat je Jezus Christus of Napoleon bent, dat je dood bent, of dat al je geliefden zijn vervangen door dubbelgangers. Als je bevangen bent door wanen, voelt dat zó echt, dat je bizarre dingen ervaart als een onomstotelijke realiteit. In zijn boek De man die zijn hoofd verloor vertelt psycholoog Douwe Draaisma de verhalen van mensen die met ‘wanhopige vindingrijkheid’ een logisch geheel proberen te maken van verontrustende ervaringen.