Waarom The age of anxiety van Arcade Fire voor neurowetenschapper Michiel van Elk dé soundtrack werd van de coronacrisis, hoe Jan Rot’s Niets aan de hand volgens feminist Jens van Tricht laat zien hoe mannen hun emoties kunnen beleven en waarom theatermaker Adelheid Roosen niet zonder de ‘fenomenale Meral Polat’ kan. Het komt allemaal ter sprake in een nieuw seizoen van Brainwash Zomerradio.

Brainwash Zomerradio is een zomerse radioserie van HUMAN op NPO Radio 1, waarin Floortje Smit denkers interviewt aan de hand van muziek die ze zelf meebrengen. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, schrijvers en theatermakers over de nummers die vormend zijn geweest voor hun identiteit en denken. 

Op werkdagen in de nachten van 18 t/m 29 juli

Live van 00:00 - 01:00 uur op NPO Radio 1

Mis geen uitzending, abonneer je op de podcast

Het gesprek is een dag later beschikbaar als podcast.
Spotify        Apple      RSS      GooglePodcasts

Met dit jaar als gasten:

Adelheid Roosen

Theatermaker en artistiek leider van theatergezelschap Female Economy

Maandagnacht van 18 op 19 juli
“Als je elkaars ogen ontmoet, dan weet je: ik heb jou gezien. En de ander heeft jou gezien”, zegt theatermaker Adelheid Roosen in een eerder interview met Brainwash. Door stil te staan naast en met de ander, beziet ze haar eigen leven, en raakt ze steeds opnieuw ontroerd. Nadat ze haar moeder verloor aan Alzheimer, maakte ze voor HUMAN drie series over mensen met dementie. Momenteel is de nieuwste serie Roosen & Borst te zien, waarin ze zich met Hugo Borst richt op afscheid nemen. Als dochter en mantelzorger maakte Roosen de documentaire Mam, waarin ze met haar moeder ‘meevalt’ in haar dementie, om de ongrijpbare ziekte te omhelzen en haar moeder niet te verlaten. In 2015 won ze de Van Praagprijs omdat, zo luidde het oordeel van de jury, zij “onvermoeibaar vecht voor een wereld waarin medemenselijkheid een kans krijgt.” Roosen is artistiek leider van theatergezelschap Female Economy. In Brainwash Zomerradio wil ze in ieder geval de “fenomenale Meral Polat” laten horen, met het nummer Kabuljan. 

Jens van Tricht

Feminist en oprichter van Emancipator

Dinsdagnacht van 19 op 20 juli
“Ik ging mij bezighouden met mannen en mannelijkheid toen ik leerde dat het mannen zijn die de meeste en de grootste ellende in de wereld veroorzaken. Dat is nogal wat”, schrijft Jens van Tricht in zijn boek Waarom feminisme goed is voor mannen. Mannen mogen niet kwetsbaar of gevoelig zijn, want echte mannen huilen niet. Het houdt mannen in een strak keurslijf dat de afgelopen eeuwen nauwelijks is opgerekt, en dat is schadelijk. Met zijn stichting Emancipator werkt Van Tricht aan het veranderen van die maatschappelijke normen voor mannen en mannelijkheid. Want in tegenstelling tot wat we vaak denken, is feminisme niet alleen een vrouwenzaak. In Brainwash Zomerradio mag wat Van Tricht betreft het nummer Niets aan de hand niet ontbreken, omdat zanger Jan Rot laat zien hoe je als man op een authentieke manier emoties kunt beleven, zonder er ongemakkelijk mee te zijn.   

 

Emy Koopman

Schrijver en onderzoeksjournalist

Woensdagnacht van 20 op 21 juli
“Hij maakt een geheim van mij, van ons, en dat maakt het pervers, spannend, verkeerd, erotisch. Ik wil het en ik wil het niet. Maar ik ga er hoe dan ook mee door”, schrijft Emy Koopman in haar autobiografische boek Tekenen van het universum. Ze noemt het een ‘verslag van een obsessie’, van een wanhopige verliefdheid voor iemand anders dan haar eigen partner. In haar debuutroman Orewoet verkende ze al de grens tussen verlangen en waanzin, en in Het boek van alle angsten verbeeldde ze een dystopische wereld waar het recht van de sterkste zegeviert. Koopman promoveerde op psychologisch onderzoek naar empathie en literatuur, en presenteerde de VPRO-reisserie Paradijs Canada.  

 

Michiel van Elk

Neurowetenschapper en psychonaut

Donderdagnacht van 21 op 22 juli
“Psychedelica hebben mijn ogen geopend”, vertelt neurowetenschapper Michiel van Elk in zijn boek Een nuchtere kijk op psychedelica. Het voelde alsof er een venster in zijn ziel openging, waardoor emoties rauwer binnenkwamen. Van Elk werkt als universitair hoofddocent aan de Universiteit van Leiden, waar hij onderzoek doet naar psychedelica. Eerder schreef hij Extase, over spirituele ervaringen en de zoektocht naar een hogere realiteit. En Het Babybrein, over de hersenontwikkeling van baby’s. In Brainwash Zomerradio wil Van Elk The age of anxiety van Arcade Fire laten horen, dat uitkwam na de lockdowns en verwijst naar een angstig tijdsbeeld. Het begint beklemmend, maar eindigt tegelijk extatisch. 

 

Tuğrul Çirakoğlu

Crime scene schoonmaker

Vrijdagnacht van 22 op 23 juli
De geur van de dood hangt aan het eind van de dag bij thuiskomst nog om je heen”, schrijft schoonmaker Tuğrul Çirakoğlu in zijn boek Schoon Genoeg. “Als je ‘s avonds in het donker in bed ligt, moet je daar mee om kunnen gaan”. Als crime scene cleaner maakt hij vaak schokkende ruimtes schoon vol urine, poep, bloed en de lichaamssappen van ontbindende lijken. Hij komt voortdurend in aanraking met dood, eenzaamheid en depressie, en dat terwijl hij in 2014 begon met schoonmaakbedrijf Frisse Kater, gericht op het schoonmaken van huisfeestjes. In Brainwash Zomerradio wil Çirakoğlu I came up the hard way van Eddy Clearwater laten horen. Een nummer dat hem raakt, juist omdat hij zo vaak ziet hoe zwaar de gemiddelde persoon het heeft in deze wereld. 

 

Rodante van der Waal

Filosoof en vroedvrouw

Maandagnacht van 25 op 26 juli
“Baren is een heftige, pijnlijke en transgressieve ervaring waarbij lichamelijke, psychische en emotionele grenzen op de proef worden gesteld”, zei filosoof Rodante van der Waal in haar voordracht op Brainwash Festival. Een geboorte kan een prachtig evenement zijn, maar als vroedvrouw is zij ook vaak getuige geweest van grensoverschrijdend gedrag in de verloskundige zorg. Ze promoveert momenteel aan de Universiteit van Humanistiek op de problematiek van obstetrisch geweld in de geboortezorg en de filosofie van de zwangerschap. Wetenschappelijke artikelen van haar hand verschenen in Agenda, Nursing Ethics en Birth. Ze maakt de podcast ‘Contractions’ over de politiek van verloskunde en is redacteur bij het Vroede Geluid. 

 

---

---

Dinsdagnacht van 26 op 27 juli
nog niet bekend

 

Lieve Blancquaert

Fotograaf

Woensdagnacht van 27 op 28 juli
“De basis waarop een vrouw beoordeeld wordt, is nog altijd: is ze seksueel aantrekkelijk of niet? Niet neukbaar zijn: daar word je als vrouw voor afgestraft”, zei fotograaf Lieve Blancquaert in een interview met DeMorgen. In haar nieuwste serie Let’s talk about sex onderzoekt ze wereldwijd de liefde, trouw en ontrouw, het uiterlijk, genderongelijkheid en seksueel geweld. Eerder reisde ze de hele wereld over voor Birth Day, Wedding Day en Last Days, waarbij ze mensen op de gevoelige plaat vastlegde op deze bijzondere momenten in het leven. De onderstroom in al die verhalen is voor haar de connectie tussen mensen en de relaties die we aangaan. 

 

Mitchell Esajas

Antropoloog en mede-oprichter van the Black Archives

Donderdagnacht van 28 op 29 juli
“Wil je racisme en discriminatie oplossen, dan moet je weten hoe het zich manifesteert", zegt Mitchell Esajas in een interview met de Volkskrant. Volgens hem praten mensen vanuit de onderbuik alsof ze er verstand van hebben, maar het is een complex probleem. Esajas is antropoloog en bedrijfskundige, en mede-oprichter van The Black Archives in Amsterdam, een cultureel centrum dat de geschiedenis van Surinaamse en zwarte mensen in de Nederlandse context plaatst. Dit jaar was hij ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van Kick Out Zwarte Piet (KOZP) de mede-curator van tentoonstelling Zwartheid onder ogen komen, dat de beeldvorming over zwarte mensen in Nederland blootlegt. Esajas zet zich in voor KOZP, en zijn auto werd vernield tijdens een bijeenkomst van de actiegroep in 2019 in Den Haag. Hij was tevens bestuurder van het Amsterdamse discriminatiemeldpunt.

 

---

---

Vrijdagnacht van 29 op 30 juli
nog niet bekend

 

Eerdere afleveringen