Artikelen

Het is tijd voor een hernieuwd gesprek over Nederland-Indië, stelt schrijver Anne van den Dool. Want van geschiedenislessen op basis- en middelbare school, tot de Canon van Nederland: nergens wordt recht gedaan aan de koloniale geschiedenis van het huidige Indonesië en de rol die Nederland daarin speelde.

In zijn boek Wij zijn ons lichaam pleit Houterman voor het verleggen van de focus op het brein naar het lichaam. Volgens de filosoof, zelf fervent amateurwielrenner, is het plaatsen van het brein boven het lichaam een denkfout.

Afstuderen, een sportprestatie: het kan zo ontzettend fijn zijn om ergens trots op te zijn, weet ook filosoof Martha Claeys. Maar trots kan ook kwalijke vormen aannemen.

Wildvreemden indiscreties ontlokken: dat maakt interviewen zo mooi, volgens journalist en oud-presentator Hanneke Groenteman. Ze houdt ervan mensen in het licht te zetten, en te laten bloeien. Dat deed ze in cultuurprogramma's als De Plantage en Sterren op het Doek.

Van burenruzies tot het Israëlisch-Palestijns conflict. Met storytelling, het delen van je eigen verhaal, maar vooral ook met het luisteren naar dat van een ander, probeert schrijver en directeur van het Storytelling Centre Arjen Barel een betere wereld te scheppen.

Er heeft niemand potentieel meer macht dan de kunstenaar, volgens kunstenaar TINKEBELL. En dat komt goed uit, want zij wil niets minder dan de wereld redden. Ze werd bekend door van haar eigen kat een handtas te maken, waarna ze een storm van haatmail en doodsbedreigingen over zich heen kreeg.

Rauw, allesverterend isolement komt hij tegen, en mensen die letterlijk ziek worden van de eenzaamheid: schrijver Joris van Casteren. In zijn werk als coördinator voor De Eenzame Uitvaart brengt hij overledenen zonder familie een laatste groet met een verhaal of gedicht. In zijn boek Eenzaamheid belicht hij de eenzaamheid, die van zichzelf onzichtbaar is, niet waarneembaar voor de buitenwereld

Wat is vriendschap, en bestaat er zoiets als een ideale vriend? In navolging van Plato vraagt filosoof en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren zich dat af.

Armoede herhaalt zich van generatie op generatie, zegt onafhankelijk adviseur armoedebestrijding Jurenne Hooi. Als je de cirkel niet doorbreekt, lopen kinderen die opgroeien in armoede grote kans om zelf ook in de problemen te komen. Twaalf jaar lang werkte ze in schuldhulpverlening in Amsterdam. Met eigen ogen zag ze hoe de overheid mensen kan vermorzelen, dus stelde ze niet bestraffen, maar bemoedigen voorop. Hooi adviseert op de dossiers schuldhulpverlening, armoedebestrijding en inclusie. Dit najaar brengt ze een boek uit over schuldhulpverlening.

Het aantal dakloze mensen is in het afgelopen decennium meer dan verdubbeld, en dat komt allerminst uit de lucht vallen, volgens stadsgeograaf Cody Hochstenbach. Hij noemt dit het uiterste gevolg van decennialang doelbewust beleid. Momenteel werkt hij aan een boek over de wooncrisis dat begin 2022 verschijnt. Aan de hand van muziek spreekt hij erover met Floortje Smit in het HUMAN-programma Brainwash Zomerradio.

Conflict, verzoening en seks: gedragsbioloog Liesbeth Sterck onderzoekt het al jaren bij de apen die zij bestudeert. Als hoogleraar ecologische determinanten van gedrag kijkt zij naar sociaal gedrag van apen in relatie tot sociale intelligentie: hoe werken ze samen, met wie en wat levert dit op?

Ingewikkeld, marginaal en bijna uitgestorven. Er zijn nogal wat vooroordelen over poëzie, ontdekte literatuurwetenschapper Kila van der Starre. Ten onrechte, want je komt poëzie overal tegen. Vooral daar waar je het niet verwacht.

Al sinds haar zevende droomt ze ervan om de situatie van vrouwen te verbeteren, en dat is waar dr. Kaouthar Darmoni (1968) zich voor inzet als directeur van Atria, het kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis. Dat is beter voor iedereen: mannen, vrouwen, de hele wereld.'

Je losrukken, persoonlijke ruimte vinden en die anderen gunnen. Voor journalist en schrijver Kustaw Bessems is dat waar het om draait. 'Het leven is voor mij een permanent gevecht tegen alle vormen van groepsdwang en staatsdwang', zegt hij. Bessems is verslaggever en columnist bij de Volkskrant, en richt zijn scherpe blik tijdens de coronacrisis op de maatregelen.

Waar is de vangrail van onze maatschappij? Dat vraagt strafrechtadvocaat Natacha Harlequin zich af, nu ze steeds vaker cliënten met complexe gedragsproblemen ziet. Harlequin verdedigt verdachten van moord tot terrorisme en verkrachtings- tot drugszaken.

'Een claim op absolute macht', noemde filosoof en schrijver Maxim Februari het, dat minister-president Mark Rutte niet bespreekt onder welke condities de coronamaatregelen weer worden ingetrokken. Februari is alert op de inperking van grondrechten, en ziet in de corona-aanpak een algemener verlangen om onzekerheid in de greep te houden via controle en surveillance.

Activist Don Moussa Pandzou is moe, moe van het telkens opnieuw moeten praten over racisme. In het panafrikanisme, dat uitgaat van een sterk Afrika, vindt hij kracht en trots.

Ik zit in een bushokje, te wachten op bus 38. Anderhalve meter verderop zijn twee mensen die ik niet ken druk in gesprek. Het is niet netjes om gesprekken af te luisteren, en het is cliché om die gesprekken in een column op te tekenen, maar geef me het voordeel van de twijfel. Straks ga ik het over haaien hebben.