Artikelen

Al jaren neemt het aantal meldingen van personen met verward gedrag toe. Bezuinigingen op de ggz zou een van de oorzaken zijn, maar volgens psychiater Elnathan Prinsen is het probleem vooral dat het onduidelijk is wat de politie precies definieert als verward gedrag. Ook lijkt de samenleving steeds minder tolerant naar mensen die moeilijk te begrijpen zijn.

Denise Harleman begon een sociaal experiment waarmee ze geld inzamelde om mensen in armoede maandelijks duizend euro te geven.

Als Pakistaans-Nederlandse schrijver en lhbti-activist had Haroon Ali het gevoel nergens echt bij te horen, maar inmiddels kan hij zijn wie hij is. 'Ik voel nu veel vrijheid, omdat ik me niet meer laat leiden door dwingende tradities en druk vanuit mijn familie. Als mensen het niet eens zijn met mijn levensstijl, is dat hun probleem', zegt Ali. We spreken hem over wat herdenken en vrijheid voor hem betekent. En hij raadt een boek aan – te winnen in de HUMAN vriendenactie.

In 1943 werd de moeder van schrijver Maurits de Bruijn afgegeven bij de buren, terwijl haar ouders en twee zusjes op transport moesten naar Sobibór. Moeder Rebecca groeide op als Sonja, haar familie keerde nooit meer terug. In Ook mijn Holocaust beschrijft De Bruijn hoe die ervaring niet alleen het leven van zijn moeder, maar ook dat van hem heeft getekend. Op Nationale Dodenherdenking spreken we hem over intergenerationeel trauma, het belang van herdenken en wat het voor hem betekent om Joods te zijn.

'Spring met mij in zwarte vijvers. En blaas het leven weer in mij' zingt de Vlaamse zangeres IKRAAAN (24) op haar debuutalbum Geestelijke Gezondheidszorg. Een plaat vol poëtische teksten, ballads en beats, met emotioneel zware teksten én sprankjes hoop. We spraken met haar over hoe muziek maken haar helpt om trauma's te verwerken en waarom ze vindt dat we te weinig aandacht hebben voor mentale gezondheid.

Het is het oudste beroep ter wereld, en toch heeft prostitutie nog altijd slechte arbeidsvoorwaarden. Hoewel sekswerk al meer dan twintig jaar is gelegaliseerd, is het nog steeds geen normaal vak en lukt het sekswerkers vaak niet om bijvoorbeeld een bankrekening of hypotheek te krijgen. In België is sekswerk vorige maand bij wet officieel 'gedecriminaliseerd', terwijl er in Nederland juist een nieuw wetsvoorstel ligt voor strengere handhaving door middel van registratie. Door de maatschappij worden sekswerkers vaak nog met de nek aangekeken. Waar lopen sekswerkers tegenaan in hun werk? In de radio-uitzending van De Publieke Tribune van HUMAN spreekt Coen Verbraak met sekswerkers die veel ervaring hebben in het vak.

Wie gezond wil leven, hoeft niet ver te zoeken: het internet stroomt over van adviezen over eten, drinken, slapen en bewegen. Die obsessie met een gezonde levensstijl heeft lange wortels, ziet historicus Jon Verriet. En gaat over veel meer dan over voeding en bewegen alleen. 'Onze levensstijl is een manier om naar anderen te presenteren wie we zijn en waar we voor staan. Dat is een heel politiek onderwerp.'

Water lijkt vanzelfsprekend uit de kraan te stromen, maar dat is lang niet voor iedereen zo. Jurist Daphina Misiedjan zag in Suriname dat gemeenschappen geen toegang hadden tot stromend water, terwijl ze naast een rivier woonden. Maar ook hier in Nederland heeft niet iedereen water, omdat huishoudens die de rekening niet betalen worden afgesloten. Deze week doet de rechter daar uitspraak over. Misiedjan: 'Water is een mensenrecht, maar dat wordt op veel plekken genegeerd.'

Het klinkt paradoxaal, maar hoe meer je streeft naar geluk, hoe ongelukkiger je wordt. En dat niet alleen; psycholoog Egon Dejonckheere ontdekte dat het welzijn van het individu in de gelukkigste landen juist kan verslechteren, dankzij de maatschappelijke druk om aan dat ideaalbeeld te voldoen. Want wat als je moeite hebt om geluk te vinden in een zee van gelukkige mensen? Als je het gevoel hebt dat je niet aan de hoge verwachtingen kan voldoen, kan dat eerder tot negatieve gevoelens leiden.

Witte jongetjes die niet in staat zijn om contact met anderen te maken, maar wel een supertalent hebben. Dat cliché bepaalt nog altijd ons beeld van autisme. Tijd dat daar verandering in komt, vindt onderzoeker en autist Niels Springveld, die een boek schrijft over de geschiedenis van autisme. We spreken hem op Wereld Autisme Dag. "Na een dag vol sociale activiteiten kom ik de spreekwoordelijke man met de hamer tegen."

Hoe houden we de aarde leefbaar voor onze kinderen? Een antwoord op die vraag zoekt schrijver en socioloog Ruben Jacobs in zijn nieuwste boek: De eeuw van Felix. Een verhaal over hoop houden in een steeds onzekerdere en instabiele wereld

Zijn we hackbare dieren die worden beïnvloed en gemanipuleerd door technologie? Of hebben we keuzevrijheid ten opzichte van de techniek die onze levens grotendeels is gaan bepalen? Volgens filosoof Miriam Rasch is onze keuzevrijheid beperkt, maar dat betekent niet dat we slechts weerloze speelballen zijn. In haar nieuwe boek Autonomie. Een zelfhulpgids onderzoekt ze de vraag hoe je autonoom kunt handelen, als slimme systemen, wetenschap en techniek alles sneller, beter en eerder weten dan jij.

Het was voor gedragswetenschapper Reint Jan Renes bijna een surreële ervaring, om tijdens de coronacrisis te zien dat we wél in staat zijn om mensen massaal ander gedrag te laten vertonen. Maar waarom lukt dat niet met de klimaatcrisis? 'We moeten de klimaatcrisis radicaal collectief maken, net als de coronacrisis.'

Vladimir Poetin is helemaal gek geworden, hij is een gevaarlijke narcist, klinkt het vaak. Ook andere, vooral uiterst rechtse, politici krijgen dat label opgeplakt. We vroegen psycholoog en filosoof Arthur Eaton waarom we politici als Poetin zo graag diagnosticeren en hoe verstandig dat is. Want dat psychologiseren zegt misschien wel meer over ons, dan over hen. 'We kunnen ons beter afvragen waarom dit soort politici zo'n grote aantrekkingskracht heeft.'

Gesloten winkels, arrestaties bij protesten en toenemende censuur. Nu de oorlog in Oekraïne voortduurt, ervaren de Russen gevolgen van de sancties tegen Rusland en van de toenemende repressie in hun land. We spraken drie Russen over hun situatie. 'Ik weet niet of ik mijn geboortestad Sint-Petersburg ooit nog terug zal zien.'

Vandaag kan je stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Die doen ertoe in een land waarin de kloof groeit tussen centrum en periferie, en kansarme en kansrijke delen van het land. In haar boek Een klein land met verre uithoeken beschrijft geograaf en journalist Floor Milikowski hoe politieke keuzes ervoor zorgen dat banen en kapitaal zich concentreren in grote steden, terwijl de bevolking elders krimpt en ziekenhuizen, bibliotheken en scholen verdwijnen. We vragen haar wat de gemeenteraadsverkiezingen en lokale beleidsmakers kunnen betekenen in het keren van het tij.

Pompende beats en plakkerige lijven, dicht op elkaar en zonder mondkapje. Dansen tot het licht wordt: het mag weer. We spraken met schrijver en clubkid Persis Bekkering over de waarde van de nacht en de rave als vrije ruimte in tijden van crisis.

Hoewel regeringsleiders erop hameren dat de economische sancties tegen Rusland bedoeld zijn om Poetin en enkele oligarchen te raken, stelt onderzoeker Paul Jonas dat het vooral de Russische bevolking is die eronder te lijden heeft: 'Met name de meest kwetsbare mensen.'