Artikelen

Arts en neurobioloog Dick Swaab werd bekend bij het grote publiek met Wij Zijn Ons Brein (2010). In zijn recente boek Ons Creatieve Brein (2016) laat hij zien hoe de interactie met onze omgeving ons maakt tot wie we zijn. We willen niets liever dan zelf creatiever worden, dus vroegen we Dick Swaab wat creativiteit precies is, hoe het werkt en wat je kan doen om je creativiteit te stimuleren.

Het true crime-epos The Staircase van Netflix, waarin een Amerikaanse schrijver terecht staat voor de moord op zijn vrouw, tart ons geloof in het rationele, stelt filmjournalist Gawie Keyser. Want het zou heel goed kunnen dat de uil het heeft gedaan.

De moeder de vrouw, is het thema van de Boekenweek, volgend jaar. En dat leidde tot nogal wat woede. Terecht? Dat vraagt psycholoog Suzanne Weusten zich af.

Kuipvrees: een vorm van faalangst die zo breed gedeeld is dat er een naam voor is bedacht. Menig veelbelovend talent ging eraan ten onder en zou de hooggespannen verwachtingen nooit helemaal waarmaken bij Feyenoord. In een poging om die ban te doorbreken, gaat filosoof én Feyenoorder Lammert Kamphuis te rade bij de Cynici, de oude Griekse filosofen die oefenden in onafhankelijkheid. In De Kuip zet hij een aantal levenslessen op een rij waar niet alleen Feyenoorders bij gebaat zijn.

In de politiek, de journalistiek en het bedrijfsleven: het zijn nog altijd witte mensen die aan de top van de samenleving staan. Tijd om ons te ontdoen van de logica's van kolonisatie die nog altijd doorwerken, betoogt politicoloog Olivia Rutazibwa.

Ons denken over mannen en seks is doorspekt met mythes. De ergste misvatting is misschien wel dat mannen altijd zin hebben.

De grootste nachtmerrie van de mens is ook zijn oudste: te worden opgegeten. Ooit, toen we ons eten nog uit de natuur haalden, was het eten of gegeten worden. Daar hoeven we ons tegenwoordig geen grote zorgen meer over te maken. De mens eet. De mens wordt niet gegeten. Of toch niet?

'Kies bewust', 'koop biologisch', 'wees milieuvriendelijk': consumeren wordt steeds vaker gezien als een morele daad. Met de portemonnee in de hand koop je een betere wereld. Al valt daar nog wel iets op af en aan te merken.

Hoe verschillende we ook zijn, toch kunnen we samenleven. Antropoloog Margaret Mead heeft met haar onderzoek overal ter wereld het zelfbeeld van de westerse mens radicaal veranderd. Ook dat van antropoloog Jitske Kramer. In Brainwash Talks geeft Kramer een vlammend pleidooi voor verbinding.

Zijn wie je echt bent, los van de perceptie van anderen. Daar is strijd voor nodig, ontdekte filmjournalist Gawie Keyser toen hij uit Zuid-Afrika naar Nederland kwam.

Sinds vorige week heeft Frankrijk er een held bij: Mamoudou Gassama, de Spiderman van Parijs. De 22-jarige Malinees redde een vierjarig jongetje en werd beloond met de hoogste onderscheiding van zijn stad, en een verblijfstatus. Tot ver buiten Frankrijk liep men met hem weg. En daarin maken we een aantal begrijpelijke denkfouten.

Individualisering, globalisering en technologisering: hoe te leven als alles voortdurend verandert en onzekerheid de enige zekerheid is? De Poolse socioloog Zygmunt Bauman bood tijdgeestonderzoeker Farid Tabarki een houvast. In Brainwash Talks leert Tabarki je de onzekerheid te omarmen.

Een ander helpen oversteken, een dakloze kleingeld geven, of iemand ondersteunen bij zijn huiswerk. Altruïsme, dus. Er zijn mensen die zeggen dat het niet bestaat, dat er altijd een zeker eigenbelang schuilt in het helpen van een ander. Al is het maar om het goede gevoel dat je eraan overhoudt. Filosoof Jelle de Boer deed er onderzoek naar en komt tot de conclusie dat er niets egoïstisch is aan altruïsme.

Het lukt kunstjournalist Thomas van Huut niet om het huwelijk van de eeuw en het Eurovisiesongfestival te ontwijken, deze maand: evenementen waarvan we collectief verbeelden dat ze van groot belang zijn. Het doet hem denken aan een kunstwerk dat hij zag in het Frans Hals Museum.

Filmjournalist Gawie Keyser bekeek de onlangs verschenen film The Death of Stalin, en ontdekte een opvallende paradox met de MH-17-leugens van Poetin.

Wat doe je als je iets wilt verbieden, maar dat niet hardop durft te zeggen? Omdat je geen zeikerd wilt zijn, of niet preuts wilt overkomen. Een slimme strategie is dan aanverwante zaken verbieden, liefst onder het mom van veiligheid en eigen bestwil. Sekswerkers weten daar alles van, stelt Linda Duits over het pooierverbod.

Mamoudou Gassama werd, na het redden van een vierjarige jongetje, een nationale held in Frankrijk. De Malinees kreeg zijn verblijfsvergunning en een baan bij de brandweer. Hartverwarmend, of willekeur, vraagt Stephan Sanders zich af.

In een poging tot een eenduidig, nationaal verhaal te komen, grijpen politici steeds vaker terug op joods-christelijke waarden. Politiek filosoof Tamar de Waal onderzoekt of er een verhaal is dat inclusiever is.