Ruimte voor rouw

"Na het verlies van mijn levenspartner op jonge leeftijd, sta ik er voor mijn gevoel alleen voor. Terwijl mijn vriendengroep druk is met jonge kinderen en hun nieuwe levens, lijkt er voor mijn verdriet geen plek meer te zijn." Dat schrijf een anonieme vraagsteller aan Brainwash. Ze wordt niet meer gevraagd om af te spreken en gesprekken blijven oppervlakkig. "Ik voel me vergeten door de groep waar we jarenlang deel van uitmaakten, simpelweg omdat mijn leven nu zo anders is dan dat van hen."

Haar levensvraag is: "In hoeverre is er ruimte voor rouw als je vrienden in een andere levensfase zitten dan jij?"

Handvatten voor de dood

Soms dondert de dood zo genadeloos je leven binnen dat alles in één klap anders is. Theatermaker Hanna Timmers merkte dat we vaak met onze mond vol tanden staan als het einde nabij is, of als iemand plotseling achterblijft. Voor haar voorstelling ‘Voor als je dood gaat’ verzamelde ze 88 concrete handvatten voor sterven en rouw. Want juist op de moeilijkste momenten heb je behoefte aan praktische steun.

Hanna pleit voor een actieve rol van de 'cirkel om het verdriet heen'. In plaats van te vragen wat je voor de ander kunt doen, is haar advies: kom opdagen en dóé iets. Aan de hand van haar installatie vol persoonlijke verhalen over verlies en veerkracht, laat ze zien hoe we het voor elkaar een klein beetje lichter kunnen maken. Niet door weg te kijken wanneer het ongemakkelijk wordt, maar door vast te blijven houden.

De video met Hanna Timmers is vanaf 17 mei te zien

Ruimte voor onzichtbaar verdriet

Rouwen na het verlies van je partner voelt als het leren van een nieuwe taal in een wereld die je niet meer verstaat.

Volgens death doula en curator Staci Bu Shea hoef je dit verlies niet alleen te dragen, ook al voelt de aansluiting met je omgeving soms ver te zoeken. Aan de hand van het kunstwerk Untitled 1991 van Felix Gonzalez-Torres, een foto van een leeg, onopgemaakt bed, laat ze zien dat rouw zowel een private als een publieke zaak is.

Staci deelt concrete handvatten voor het vormgeven van je 'nieuwe' leven. Van het creëren van eigen rituelen om de band met je geliefde te behouden, tot het vinden van een nieuwe gemeenschap die jouw taal wél spreekt. Een pleidooi voor het verbreken van de stilte en het opeisen van de ruimte die jouw verdriet verdient.

De video met Staci Bu Shea is vanaf 20 mei te zien

Verlamd door verdriet

Wanneer de wereld om je heen op volle snelheid doordraait, kan rouw aanvoelen als een totale verlamming. Roos van Tuil, frontvrouw van de band Tape Toy, herkent die behoefte aan escapisme wanneer het leven te zwaar wordt. In het nummer Crosswords bezingt ze het moment waarop zelfs een simpele afleiding als een puzzel maken of een boek lezen niet meer lukt, en je alleen nog maar voor je uit kunt staren.

Aan de hand van dit nummer bespreekt Roos hoe die stilstand zich verhoudt tot de haast van de rest van de wereld.

De video met Tape Toy is vanaf 24 mei te zien